Yurt dışında hastalanırsan önce temel adımlarla başla: durumun acil olup olmadığına karar ver, acilse yerel acil durum numarasını ara ve seyahat sigortanı erkenden bilgilendir. AB'de acil durum numarası 112 ve aramak ücretsiz. AB'de geçerli EHIC ya da Birleşik Krallık'ın GHIC kartı devlet sağlık hizmetlerini kapsar, ama seyahat sigortasının yerini tutmaz.
Aşağıda adım adım ne yapman gerektiğini, sağlık kartlarının ve sigortanın nasıl işlediğini, nasıl doktor bulacağını ve yola çıkmadan neleri halletmen gerektiğini bulacaksın.
Yurt dışında hastalanınca ilk ne yapmalı?
1. Acil bir durum olup olmadığına karar ver
Göğüs ağrısı, nefes darlığı, ağır kanama, ani bilinç bulanıklığı ya da ciddi bir yaralanma hemen ambulans gerektirir. Soğuk algınlığı, mide rahatsızlığı ya da küçük bir kesik gibi daha hafif sorunlarda genellikle eczane ya da doktor muayenesi yeterli olur.
2. Yerel acil durum numarasını ara
Tüm AB ülkelerinde sabit ya da cep telefonundan ücretsiz olarak 112'yi arayabilirsin. Bu numara seni polise, ambulansa ve itfaiyeye bağlar (Your Europe). Bazı ülkeler kendi numaralarını da kullanmaya devam ediyor. AB dışına gidiyorsan numarayı yola çıkmadan öğren. Örneğin Birleşik Krallık hükümetinin resmi ülke sayfaları ambulans için hangi numarayı araman gerektiğini yazar (GOV.UK, İspanya). Numarayı telefonuna kaydet.
3. Seyahat sigortanı erkenden ara
Masraflı bir şeyi kabul etmeden önce poliçendeki acil yardım hattını ara. Sigortacın hangi klinik ve hastanelerle çalıştığını söyleyebilir, bazıları hastaneye doğrudan ödeme yapar. Bir sağlık kuruluşuna gönderilirsen Birleşik Krallık hükümeti sigorta ya da asistans şirketinle hemen iletişime geçmeni öneriyor (GOV.UK). Tüm makbuzları, raporları ve faturaları sakla.
4. Sağlık kartın varsa kullan
AB'de EHIC ya da GHIC kartını bir devlet sağlık kuruluşunda göster. Ayrıntılar aşağıda.
5. Durum ciddiyse büyükelçiliğine ya da konsolosluğuna ulaş
Konsolosluk görevlileri tıbbi tavsiye veremez ve faturalarını ödeyemez. Örneğin Birleşik Krallık hükümetine göre, senin onayınla ailene haber verebilir, seni yerel kuruluşlara ve İngilizce konuşan tercümanlara yönlendirebilir, sağlık personelinin sigortacına ulaşmasına yardım edebilirler (GOV.UK). Türk vatandaşları Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Çağrı Merkezi'ni 7 gün 24 saat +90 312 292 29 29 numarasından arayabilir (konsolosluk.gov.tr).
Yurt dışında doktor veya hastane nasıl bulunur?
- Önce sigortacına sor. Hangi kuruluşlara doğrudan ödeme yaptıklarını bilirler.
- Resmi listelere bak. Örneğin Birleşik Krallık hükümeti, bazılarında İngilizce konuşan personel bulunan dünya genelinde doktor ve sağlık kuruluşları listesi yayımlıyor.
- Otele ya da ev sahibine sor. Genellikle en yakın kliniği ya da mesai dışı çalışan doktoru bilirler.
- Küçük sorunlarda eczaneye uğra. Eczacılar yaygın rahatsızlıklarda çoğu zaman tavsiye verebilir ve ne zaman doktora gitmen gerektiğini söyler.
- Sağlık kartınla devlet kuruluşlarına git. GHIC ya da EHIC yalnızca devlet sağlık kuruluşlarında geçerlidir, özel kuruluşlarda geçmez.
Klinik bulmak, sigortacını aramak ve çeviri uygulaması kullanmak için mobil veriye ya da Wi-Fi'ye ihtiyacın olacak. Daha geniş bir acil durum kontrol listesi için yurt dışında acil durumlarla başa çıkma rehberimize (İngilizce) göz at.
GHIC ve EHIC: neleri kapsar?
Avrupa Sağlık Sigortası Kartı (EHIC) ve Birleşik Krallık'ın Global Sağlık Sigortası Kartı (GHIC), geçici bir konaklama sırasında tıbben gerekli devlet sağlık hizmetlerini kapsar. O ülkede sigortalı olan kişilerle aynı koşullarda tedavi görürsün (Your Europe). Bu kartları AB'de ya da Birleşik Krallık'ta sigortalıysan alabilirsin.
- Kart ücretsizdir. Yalnızca resmi sağlık sigortası kurumuna ya da NHS'e başvur, çünkü başka siteler ücret alabilir. Birleşik Krallık GHIC kartı 5 yıla kadar geçerlidir (NHS).
- Yalnızca devlet sağlık hizmetlerini kapsar. Özel tedaviyi kapsamaz ve ülkene uçakla geri dönüşü asla kapsamaz. NHS, kartın seyahat sigortasının yerini tutmadığını söylüyor (NHS).
- Ücretsiz kart, ücretsiz tedavi demek değildir. Yine de yerel halkın ödediği kadar ödeyebilir ya da peşin ödeyip parayı sonra geri talep edebilirsin.
- Kurallar ülkeye ve vatandaşlığa göre değişir. Örneğin Birleşik Krallık GHIC kartı İsviçre'de yalnızca belirli kişiler için geçerlidir. Yola çıkmadan resmi listeye bak.
- Kartını kaybettiysen NHS, acil durumlar için Geçici Yedek Sertifika (Provisional Replacement Certificate) sunar.
Hiç kartın yoksa bir AB ülkesinde tedavin reddedilemez, ama peşin ödeyip parayı ülkene dönünce geri talep etmen gerekebilir (Your Europe).
Seyahat sigortası neler ekler?
Sağlık kartları ve ulusal sağlık sigortaları çoğu zaman sınırda ya da özel sağlık hizmetinde biter. Seyahat sigortası özel tedavi, dağda kurtarma ve tıbbi tahliye veya ülkeye geri dönüş gibi boşlukları doldurur. Birleşik Krallık hükümeti, sigortayı rezervasyonu yapar yapmaz almanı ve gideceğin yere, seyahat süresine ve yapacağın aktivitelere uygun olup olmadığını kontrol etmeni öneriyor (GOV.UK).
- Sağlık sorunlarını bildir. Hâlâ araştırılmakta olanlar dahil her sağlık sorununu sigortacına söyle ve kapsama girdiğinden emin ol.
- Mevcut sağlık sigortanı kontrol et. CDC, sigortanın yurt dışındaki tedaviyi kapsayıp kapsamadığını kontrol etmeni söylüyor, çünkü yolcular hastane faturalarını çoğu zaman kendi cebinden ödüyor. Özellikle uzak bölgeler için acil tahliyeyi kapsayan ek bir sigortayı da öneriyor (CDC).
- Belgelerini yanında taşı. Poliçenin çıktısını al ve bir kopyasını internette sakla. Beklenmedik masraflar için yedek bir ödeme yöntemin olması da işe yarar.
Sigortan yoksa ne olur?
Kalem kalem dökümlü bir fatura iste ve tüm makbuzları sakla. Bir AB ülkesindeysen GHIC ya da EHIC kartın yine de yerel koşullarla devlet sağlık hizmeti almanı sağlar. Hiçbir güvencen yoksa tamamını sen ödersin. Devletin senin yerine ödeme yapamaz: örneğin Birleşik Krallık Dışişleri Bakanlığı (FCDO) sağlık faturalarını ödeyemez, ülkeye geri dönüşü ayarlayamaz ve finanse edemez (GOV.UK). Masraflar ülkeden ülkeye çok değişir, bu yüzden yola çıkmadan gideceğin yeri araştır.
Hastayken bağlantıda kal
Yurt dışında hasta olmak, hemen internete bağlanabildiğinde daha kolay. Sigortacını arayıp ona mesaj atmak, en yakın kliniği bulmak, belirtilerini çevirmek ve ailene nerede olduğunu söylemek isteyeceksin. Bir seyahat eSIM'i SIM kart değiştirmeden sana yerel internet verir ve onu uçmadan önce evde kurabilirsin. Normal SIM kartın aramalar ve mesajlar için aynı telefonda açık kalabilir.
Avrupa'ya mı gidiyorsun? Bu listede aramalar ve SMS için Fransız telefon numarasıyla gelen paket Travel Basic+. Bir klinik ya da sigortacın seni geri araması gerekirse işine yarar. Avrupa internet paketlerinde numara yok, bu yüzden mesajlaşma uygulamaları ve internet üzerinden aramalar için veri kullanırsın.
Avrupa paketleri · Travel Basic+ Fransız numarasıyla gelir, diğer paketler sadece internet · Tüm Avrupa eSIM'lerini gör veya gideceğin yeri bul
Başka bir yere mi gidiyorsun? Aynı fikir ABD ya da başka bir destinasyon için bir paketle de işe yarar. eSIM kurulum rehberimiz uçmadan önce nasıl kuracağını gösterir. En iyi seyahat uygulamaları listemizde de önceden indirebileceğin faydalı araçlar var.
Yola çıkmadan önce: kısa bir kontrol listesi
- Yola çıkmadan 4 ila 6 hafta önce doktoruna ya da bir seyahat sağlığı uzmanına git ve aşı kayıtlarının bir kopyasını yanına al (CDC).
- Avrupa'ya gidiyorsan ve hakkın varsa GHIC ya da EHIC kartına başvur veya kartını yenile.
- Seyahat sigortası yaptır ve 7/24 acil yardım numarasını telefonuna ve kâğıda kaydet.
- İlaçlarını yurt dışına götürme kurallarını kontrol et. Reçeteli ilaçlarla yurt dışına seyahat rehberimize bak.
- Yerel acil durum numarasını ve büyükelçiliğinin bilgilerini kaydet.
- eSIM'ini kur ve yola çıkmadan çevrim dışı haritaları indir.
Sıkça sorulan sorular
Başka bir ülkede hastalanırsan ne olur?
Tedavi görebilirsin, ama bir sağlık kartı, karşılıklı bir anlaşma ya da sigortan kapsamıyorsa genellikle ziyaretçi olarak ödeme yapman gerekir. Acilse yerel acil durum numarasını ara, sigortacınla iletişime geç ve tüm makbuzları sakla.
Yurt dışında sigortasız hastalanırsan ne yapmalısın?
Önce ihtiyacın olan tedaviyi al. Sonra dökümlü bir fatura iste ve ödeme belgelerini sakla. AB ülkelerinde GHIC ya da EHIC devlet sağlık hizmetlerini kapsayabilir. Büyükelçiliğin biraz destek olabilir, ama faturaları ödeyemez ve seni ülkene uçakla götüremez.
112 her yerde acil durum numarası mı?
Hayır. Tüm AB ülkelerinde, Avrupa'da ve dünyada başka birçok ülkede çalışır. Yola çıkmadan gideceğin yerin numarasını kontrol et.
GHIC ya da EHIC seyahat sigortasının yerini tutar mı?
Hayır. Hem NHS hem de AB tutmadığını söylüyor. Ülkeye geri dönüşü ya da özel sağlık hizmetini kapsamazlar, bu yüzden yine de seyahat sigortası istersin.
Büyükelçilik hastane faturamı ödeyebilir mi?
Hayır. Örneğin Birleşik Krallık'ın FCDO'su sağlık faturalarını ödeyemez ve tıbbi geri dönüşü finanse edemez. Ailene ulaşabilir, sağlık personelinin sigortacına ulaşmasına yardım edebilir ve yerel sağlık kuruluşlarının bilgilerini verebilir.
Ülkemdeki sağlık sigortası beni yurt dışında da kapsar mı?
Her zaman değil. Yola çıkmadan sigortacına sor. CDC, yolcuların çoğu zaman kendi cebinden ödediğini belirtiyor ve sağlık hizmetleri ile acil tahliye için ek bir sigorta yaptırmayı düşünmeni öneriyor.
Seyahatte hastalanmamak için ne yapabilirsin?
Yola çıkmadan 4 ila 6 hafta önce doktoruna git, önerdiği aşıları yaptır ve gideceğin yerin sağlık tavsiyelerini kontrol et. Güvenli içme suyu bulma rehberimiz (İngilizce) de yardımcı olur.